Ενορία Αγ. Γεωργίου Πύργου Κισάμου

Ο οικισμός Πύργου έγινε Ενορία ύστερα από απόφαση του Μητροπολιτικού Συμβουλίου της Ιεράς Μητροπόλεως Κισάμου και Σελίνου και δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δια Βασιλικού Διατάγματος (1960).

Παλαιός Ιερός Ναός υπήρχε σ'αυτή τη θέση του νέου Ιερού Ναού, ο οποίος κτίσθηκε εκ θεμελίων το έτος 1951 και τελείωσε το 1953. (Τα εγκαίνιά του έγιναν την 1η Φεβρουαρίου του έτους 1953). Με μέριμνα του Ενοριακού Συμβουλίου με Πρόεδρο τον Αιδεσ. Δημήτριο Σημαντηράκη και των μελών: Εμμ. Τερεζάκη, Γεωργίου Στ. Ξηρουχάκη, Στεφ. Λυραντζάκη και Αντων. Μυλωνάκη, και με πρόσφορες και δωρεές των ευσεβών κατοίκων της Ενορίας, που πολύ αγαπούσαν και τιμούσαν τον προστάτη των Άγιο Γεώργιο.

Ο παλαιός ναός ήταν πολύ μικρός, πετρόκτιστος, χωρίς αγιογραφίες, απλός και λιτός, με μερικές εικόνες του τέμπλου που σώζονται μέχρι σήμερα και βρίσκονται σε προθήκες στον πρόναο του νέου Ναού.

Αυτές είναι:

α) Εικών του Ιησού Χριστού (1886)

β) Εικών της Υπεραγίας Θεοτόκου (1886) και

γ) Εικών του Αγίου Γεωργίου (1886)

δ) Εικών (φορητή) του Αγίου Ιωάννου (16ος αιώ-νας)

Όλα τα άλλα είδη, εικόνες, σκεύη, ιερά βιβλία, που κοσμούν τον Άγιο Γεώργιο, προσφέρθηκαν η αγοράσθηκαν από τους χριστιανούς και τα εκάστοτε εκκλησιαστικά Συμβούλια μεταγενέστερα, δηλαδή μετά το 1960.

Σώζεται επίσης η μικρή καμπάνα του παλαιού ναού, που πάνω της είναι χαραγμένη η χρονολογία 1886, με αριθμό 184 και φυλάσσεται στο γραφείο του ναού και αποτελεί ιερό κειμήλιο.

Η παράδοση λέει ότι ο μικρός ναός του Αγίου Γεωργίου ήταν από τους λίγους που επέτρεπαν οι Τούρκοι, τα χρόνια της δουλείας, να εισέρχονται οι χριστιανοί και να προσεύχονται. Οι Τούρκοι εφοβούνταν και πολλοί μάλιστα πίστευαν στον Άγιο.

Γι' αυτό εξηγείται το πλήθος των ναών του Αγίου Γεωργίου σ'όλη την έκταση της Μητροπόλεως. Σε κάθε χωριό οι χριστιανοί ανοικοδομούσαν ιερούς ναούς και τιμούσαν και ζητούσαν τις πρεσβείες του Αγίου Στρατηλάτου και Τροπαιοφόρου Αγίου Γεωργίου για λευτεριά και λύτρωση. Η αγάπη αυτή των ανθρώπων στο πρόσωπο του Αγίου συνεχίστηκε και είναι εμφανής και έκδηλη και σήμερα. Ο Άγιος εορτάζεται δυό φορές το χρόνο. Στις 3 Νοεμβρίου, εις ανάμνηση της ανακομιδής των ιερών λειψάνων του και στις 23 Απριλίου, ημέρα της Αγίας Κοιμήσεώς του, (Μαρτυρίου του).

Γύρω από τον παλαιό ναό υπήρχε Κοιμητήριο, εις το μικρό οικόπεδό του και το οποίο μεταφέρθηκε μετά το κτίσιμο του νέου ναού στο Κοιμητήριο της Ιεράς Μονής Ζωοδόχου Πηγής Παρθενώνος, που είναι και το μοναδικό μέχρι σήμερα της κωμοπόλεως του Καστελλίου.

Η έκταση της Ενορίας Πύργου είναι αρκετά μεγάλη και ορίζεται από τα εξής όρια:

Από ανατολάς, αρχίζει με το δρόμο άξονα από το παλαιό τελωνείο, (κέντρο Παπαδάκη) και προχωρεί προς τα νότια μέχρι τον οικισμό Πλακούρια Καστελλίου.

Από βόρεια απλώνεται μέχρι τα όρια της Ενορίας Γραμπούσας (Καλυβιανής), μέχρι δηλαδή και τον Άγιο Ιωάννη (Νταμιαλη).

ΕΦΗΜΕΡΙΟΙ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

Eφημέριοι του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου και της Ενοριας Πύργου που διακόνησαν και εργαστηκαν γι'αυτήν και τις ψυχές της, σε διάφορα χρονικά διαστήματα, είναι:

Δημήτριος Σημαντηράκης
Στυλιανός Κουμπράκης
Ευάγγελος Σφακιανάκης (Εφημέριος Σπηλιάς - Γεν. Αρχιερ. Επίτροπος)
Δημήτριος Μαραγκουδάκης
Κωνσταντίνος Στραβουδάκης
Παντελεήμων Σαμψάκης (Εφημέριος Στροβλών)
Αντώνιος Ψαράκης
Αντώνιος Κουμής

Ως Διάκονοι υπηρέτησαν:

Θεοδόσιος Πατεράκης (Αρχιμανδρίτης)
Παναγιώτης Γιακουμάκης (Εφημέριος Καλαθενών Κισάμου)
Τίτος Σφακιωτάκης (Διάκονος)

ΓΕΝΕΘΛΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ (ΝΤΑΜΙΑΛΗΣ) Παρεκκλήσιον

(24 Ιουνίου

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου βρίσκεται δυτικά της Ενορίας και στα σύνορα με την Ενορία Καλυβιανής Γραμπούσας. Είναι κτισμένος μέσα σ'ένα σπήλαιο στην τοποθεσία (Ντάμιαλης)= Η ντάμια του Αλή= Στάβλος του Τούρκου κτηνοτρόφου Αλή).

Μ'αυτη την ονομασία είναι γνωστή και η εκκλησία στον περισσότερο κόσμο. Ο ναός κατά την παράδοση και από διηγήσεις παλαιοτέρων, επί Αρχιερατείας Ανθίμου Λελεδάκη, Επισκόπου Κισάμου και Σελίνου, έχει ιστορία πολλών αιώνων. Και θεωρείται και αυτός θεμελιωμένος από τον Όσιο μεγάλο πατέρα της Δυτικής Κρήτης Άγιο Κυρ Ιωάννη τον Ξένο, ο οποίος περνώντας προς τα Μεσόγεια πιθανόν να διανυκτέρευσε στο Σπήλαιο.

Πάντως στις συνείδησεις των ανθρώπων έμεινε ο τόπος αυτός ιερός, θύμιαζαν και άναβαν καντύλια και κεριά.

Σιγά - σιγά, ευσεβείς χριστιανοί, παιδιά των Οικοτροφείων της Μητροπόλεώς μας και ψαράδες της περιοχής Πύργου, μετέφεραν με βάρκες τα οικοδομικά υλικά, επειδή τότε δρόμος δεν υπήρχε και έκτισαν το Ναό όπως είναι σήμερα.

Σ'αυτη την προσπάθεια πρωτοστάτησαν οι Αντών. Κατσικανδαράκης, Εμμ. Κριεζής και Δημ. Βασμαρής.

Το τέμπλο είναι παλαιό ξύλο καστανιάς (τράβα) και προέρχεται από την οικία της Αργυρώς Μπαντουράκη. Οι εικόνες είναι αγιογραφημένες από τον αγιογράφο Ιωάννη Ανουσάκη, πάνω σε μάρμαρο για να αποφεύγεται η υγρασία.

Ο Ναός το χειμώνα και μέχρι και τον Μάϊο στάζει και γεμίζει νερά και η Θ. Λειτουργία είναι αδύνατο να γίνει. Όμως πολλές Παρακλήσεις και πολλά Απόδειπνα γίνονται κατά παράκληση πολλών χριστιανών που ζητούν τη βοήθεια και πρεσβεία του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου. Και πράγματι ο Άγιος έχει πρεσβεύσει και μεσιτεύσει και βοηθάει τους περαστικούς. Όσα ατυχήματα έχουν γίνει στο μέρος αυτό, κανείς δεν έπαθε απολύτως τίποτα.

Η προσέλευση του κόσμου κατά την παραμονή και την ημέρα της Εορτής είναι μεγάλη. Τελείται Μέγας Εσπερινός, τις περισσότερες φορές Αρχιερατικός, μετά θείου κηρύγματος και αρτοκλασίας. Κατόπιν ψάλλεται Παράκληση του Αγίου, μέσα στο Ναό. Επειδή είναι και πέρασμα πολλών αυτοκινήτων καθημερινά, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, πολλοί κατεβαίνουν να κάνουν το σταυρό τους, να ανάψουν το κεράκι τους και να ξαποστάσουν στη δροσιά του Σπηλαίου η να κάμουν το μπάνιο τους στην όμορφη θάλασσα.

Έχει καθιερωθεί σπουδαίο ιερό προσκύνημα της Ενορίας και γενικά του Καστελλίου.

Επίσης τα Μυστήρια που τελούνται είναι πολλά, ιδίως το καλοκαίρι.

Θεία Λειτουργία και Ιερά Πανήγυρις, τελείται και στις 20 Ιουλίου, ημέρα της εορτής του Προφήτου Ηλιού, καθ'ότι είναι εικόνα επί του τε-μπλου. Και σ'αυτή την εορτή έρχεται πολύς κόσμος.

Στις 29 Αυγούστου, ημέρα της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Προδρόμου, κατ'απαίτηση και εισήγηση του εφημερίου π. Αντωνίου Κουμή, καθιερώνεται Θ. Λειτουργία, έξω και απέναντι του Ιερού Ναού, που υπάρχει μικρότερο Σπήλαιο, και ανάβει καντύλι και εικόνα του Ι. Προδρόμου. Πρώτη Θ. Λειτουργία έγινε στις 29 Αυγούστου 1994 και ο κόσμος που έφτασε ήταν πολύς. Ευχή και παράκληση, να λειτουργείται παντα το Σπήλαιο στις 29 Αυγούστου.